T: Straż Graniczna (SG)

Straż Graniczna jest jednolitą, umundurowaną i uzbrojoną formacją przeznaczoną do ochrony granicy państwowej, kontroli ruchu granicznego oraz zapobiegania i przeciwdziałania nielegalnej migracji. Do najważniejszych aktów prawnych regulujących jej funkcjonowanie należy ustawa o Straży Granicznej i ustawa o Ochronie granicy państwowej z 1990 roku. SG powołano w 1991 roku w miejsce Wojsk Ochrony Pogranicza. SG ma status policji granicznej. Przyjęty model służb granicznych w dużym stopniu opierał się na wzorach niemieckich.

2. Struktura i organizacja

Centralnym organem administracji rządowej w sprawach ochrony granicy państwowej i kontroli ruchu granicznego jest komendant główny SG, podległy ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Powołuje go i odwołuje prezes Rady Ministrów na wniosek ministra spraw wewnętrznych. Zastępców komendanta głównego SG powołuje i odwołuje minister spraw w wewnętrznych na wniosek komendanta głównego SG. Komendant główny SG jest przełożonym wszystkich funkcjonariuszy. Komendant główny SG określa terytorialny zasięg działania terenowych organów SG oraz organizacji komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych i dywizjonów. Jego urzędem jest Komenda Główna SG.

Terenowymi organami SG są: komendanci oddziałów SG; komendanci strażnic granicznych, placówek kontrolnych i dywizjonów SG. Ponadto jednostkami organizacyjnymi podległymi komendantowi głównemu są: Centrum Szkolenia SG w Kętrzynie, Centralny Ośrodek Szkolenia SG w Koszalinie, Ośrodek Tresury Psów Służbowych SG w Lubaniu. Zgodnie z rozporządzeniem ministra spraw wewnętrznych i administracji z 2001 roku utworzono następujące oddziały SG: Bieszczadzki Oddział SG w Przemyślu, Karpacki Oddział SG w Nowym Sączu, Lubuski Oddział SG w Krośnie Odrzańskim, Łużycki Oddział SG w Lubaniu, Morski Oddział SG w Gdańsku, Nadbużański Oddział SG w Chełmie, Podlaski Oddział SG w Białymstoku, Pomorski Oddział SG w Szczecinie, Sudecki Oddział SG w Kłodzku,  Śląski Oddział SG w Raciborzu, Warmińsko-Mazurski Oddział SG w Kętrzynie, Nadwiślański Oddział SG w Warszawie.

Granica państwa podlegająca ochronie liczy 3511 km, w tym 440 km granicy morskiej. Na granicę lądową składają się następujące odcinki granic z: Rosją 210 km, Litwą 104 km, Białorusią 418 km, Ukrainą 535 km, Słowacją 541 km, Czechami 796 km, Niemcami 467 km.

3. Zadania SG

Do głównych zadań SG należy: przeprowadzanie kontroli bezpieczeństwa na przejściu granicznym oraz w środkach transportu w komunikacji międzynarodowej; zapewnienie bezpieczeństwa na pokładzie statków powietrznych wykonujących przewóz lotniczy pasażerów; ochrona szlaków komunikacyjnych o szczególnym znaczeniu międzynarodowym przed przestępczością; prowadzeni czynności w celu rozpoznawania i przeciwdziałania zagrożeniom terroryzmem; gromadzenie i przetwarzanie informacji z zakresu ochrony granicy państwowej i kontroli ruchu granicznego oraz udostępnianie ich właściwym organom państwowym; ochrona granicy państwowej w przestrzeni powietrznej RP przez prowadzenie obserwacji statków powietrznych i obiektów przelatujących przez granicę państwową na małych wysokościach oraz informowanie o nich właściwe jednostki Sił Powietrznych RP; zapobieganie transportowaniu bez wymaganego zezwolenia szkodliwych substancji chemicznych oraz materiałów jądrowych i promieniotwórczych, a także zanieczyszczaniu wód granicznych; zapobieganie przemieszczaniu bez wymaganego zezwolenia środków odurzających i substancji psychotropowych oraz broni, amunicji i materiałów wybuchowych; przeprowadzanie kontroli legalności wykonywania pracy przez cudzoziemców, prowadzenia działalności gospodarczej przez cudzoziemców, powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom; wykonywanie zadań określonych w innych ustawach.

4. Uprawnienia funkcjonariuszy SG

Funkcjonariusze SG mają prawo do: dokonywania kontroli granicznej, osobistej, przeglądania zawartości bagaży, sprawdzania ładunków w portach i na dworcach oraz środkach komunikacji lotniczej, drogowej, kolejowej, wodnej; użycia środków przymusu i broni w przypadku zagrożenia zdrowia lub życia osób znajdujących się w samolocie; przeszukiwania osób, rzeczy, pomieszczeń, samochodów, samolotów; rejestrowania zdarzeń w miejscach publicznych; żądania pomocy w instytucjach państwowych; pobierania odcisków linii papilarnych, zdjęć, danych osobowych itp. od osób podejrzanych o popełnienie przestępstw oraz od osób o nieustalonej tożsamości; weryfikowania informacji.

5. Funkcje SG

SG pełni następujące funkcje: operacyjną (zbieranie danych), interwencyjną (bezpośrednie działania), wykrywania, kontrolną, prewencyjną.



T: Straż Graniczna (SG)

Straż Graniczna jest jednolitą, umundurowaną i uzbrojoną formacją przeznaczoną do ochrony granicy państwowej, kontroli ruchu granicznego oraz zapobiegania i przeciwdziałania nielegalnej migracji. Do najważniejszych aktów prawnych regulujących jej funkcjonowanie należy ustawa o Straży Granicznej i ustawa o Ochronie granicy państwowej z 1990 roku. SG powołano w 1991 roku w miejsce Wojsk Ochrony Pogranicza. SG ma status policji granicznej. Przyjęty model służb granicznych w dużym stopniu opierał się na wzorach niemieckich.

2. Struktura i organizacja

Centralnym organem administracji rządowej w sprawach ochrony granicy państwowej i kontroli ruchu granicznego jest komendant główny SG, podległy ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Powołuje go i odwołuje prezes Rady Ministrów na wniosek ministra spraw wewnętrznych. Zastępców komendanta głównego SG powołuje i odwołuje minister spraw w wewnętrznych na wniosek komendanta głównego SG. Komendant główny SG jest przełożonym wszystkich funkcjonariuszy. Komendant główny SG określa terytorialny zasięg działania terenowych organów SG oraz organizacji komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych i dywizjonów. Jego urzędem jest Komenda Główna SG.

Terenowymi organami SG są: komendanci oddziałów SG; komendanci strażnic granicznych, placówek kontrolnych i dywizjonów SG. Ponadto jednostkami organizacyjnymi podległymi komendantowi głównemu są: Centrum Szkolenia SG w Kętrzynie, Centralny Ośrodek Szkolenia SG w Koszalinie, Ośrodek Tresury Psów Służbowych SG w Lubaniu. Zgodnie z rozporządzeniem ministra spraw wewnętrznych i administracji z 2001 roku utworzono następujące oddziały SG: Bieszczadzki Oddział SG w Przemyślu, Karpacki Oddział SG w Nowym Sączu, Lubuski Oddział SG w Krośnie Odrzańskim, Łużycki Oddział SG w Lubaniu, Morski Oddział SG w Gdańsku, Nadbużański Oddział SG w Chełmie, Podlaski Oddział SG w Białymstoku, Pomorski Oddział SG w Szczecinie, Sudecki Oddział SG w Kłodzku,  Śląski Oddział SG w Raciborzu, Warmińsko-Mazurski Oddział SG w Kętrzynie, Nadwiślański Oddział SG w Warszawie.

Granica państwa podlegająca ochronie liczy 3511 km, w tym 440 km granicy morskiej. Na granicę lądową składają się następujące odcinki granic z: Rosją 210 km, Litwą 104 km, Białorusią 418 km, Ukrainą 535 km, Słowacją 541 km, Czechami 796 km, Niemcami 467 km.

3. Zadania SG

Do głównych zadań SG należy: przeprowadzanie kontroli bezpieczeństwa na przejściu granicznym oraz w środkach transportu w komunikacji międzynarodowej; zapewnienie bezpieczeństwa na pokładzie statków powietrznych wykonujących przewóz lotniczy pasażerów; ochrona szlaków komunikacyjnych o szczególnym znaczeniu międzynarodowym przed przestępczością; prowadzeni czynności w celu rozpoznawania i przeciwdziałania zagrożeniom terroryzmem; gromadzenie i przetwarzanie informacji z zakresu ochrony granicy państwowej i kontroli ruchu granicznego oraz udostępnianie ich właściwym organom państwowym; ochrona granicy państwowej w przestrzeni powietrznej RP przez prowadzenie obserwacji statków powietrznych i obiektów przelatujących przez granicę państwową na małych wysokościach oraz informowanie o nich właściwe jednostki Sił Powietrznych RP; zapobieganie transportowaniu bez wymaganego zezwolenia szkodliwych substancji chemicznych oraz materiałów jądrowych i promieniotwórczych, a także zanieczyszczaniu wód granicznych; zapobieganie przemieszczaniu bez wymaganego zezwolenia środków odurzających i substancji psychotropowych oraz broni, amunicji i materiałów wybuchowych; przeprowadzanie kontroli legalności wykonywania pracy przez cudzoziemców, prowadzenia działalności gospodarczej przez cudzoziemców, powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom; wykonywanie zadań określonych w innych ustawach.

4. Uprawnienia funkcjonariuszy SG

Funkcjonariusze SG mają prawo do: dokonywania kontroli granicznej, osobistej, przeglądania zawartości bagaży, sprawdzania ładunków w portach i na dworcach oraz środkach komunikacji lotniczej, drogowej, kolejowej, wodnej; użycia środków przymusu i broni w przypadku zagrożenia zdrowia lub życia osób znajdujących się w samolocie; przeszukiwania osób, rzeczy, pomieszczeń, samochodów, samolotów; rejestrowania zdarzeń w miejscach publicznych; żądania pomocy w instytucjach państwowych; pobierania odcisków linii papilarnych, zdjęć, danych osobowych itp. od osób podejrzanych o popełnienie przestępstw oraz od osób o nieustalonej tożsamości; weryfikowania informacji.

5. Funkcje SG

SG pełni następujące funkcje: operacyjną (zbieranie danych), interwencyjną (bezpośrednie działania), wykrywania, kontrolną, prewencyjną.